# منابع و حقوق استفاده از مدل‌های سه‌بعدی آناتومی

این مدل‌ها از آثار و داده‌های موجود اقتباس و برای نمایش سه‌بعدی بهینه‌سازی شده‌اند. هر فرد یا مجموعه‌ای که آن‌ها را نمایش دهد یا بازتوزیع کند، باید نام و اعتبار منابع اصلی را حفظ کند.

## اعتبارنامه منابع

> **آناتومی بدن:** BodyParts3D، متعلق به The Database Center for Life Science (DBCLS)، با مجوز CC BY 4.0.
>
> **اندام‌های اختصاصی بدن زن:** مجموعه Human Reference Atlas 3D Reference Organs از پروژه HuBMAP، با مجوز CC BY 4.0.
>
> **سطح خارجی بدن زن:** MakeHuman با مجوز CC0؛ مدل‌ها توسط پروژه [open-anatomy-3d](https://github.com/MervinR07/open-anatomy-3d) تغییر و آماده‌سازی شده‌اند (CC BY 4.0).

این اعتبارنامه در بسته نرم‌افزاری `open-anatomy-3d` نیز با نام `ATTRIBUTION` ارائه شده است.

## منابع اصلی

### ۱. BodyParts3D نسخه 4.0 — مدل‌های مرد و زن

حقوق اثر متعلق به **The Database Center for Life Science (DBCLS)** است. مجوز اعلام‌شده برای داده‌های فعلی **Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)** است.

**منبع:** https://dbarchive.biosciencedbc.jp/data/bodyparts3d/LATEST/

فایل‌های مرجع شامل `isa_BP3D_4.0_obj_99`، `partof_BP3D_4.0_obj_99` و `*_element_parts.txt` هستند.

در فایل راهنمای مجموعه‌داده با تاریخ ۲۷ فوریه ۲۰۲۵، مجوز CC BY 4.0 ذکر شده است. بااین‌حال، سرآیند برخی فایل‌های OBJ متعلق به سال ۲۰۱۳ هنوز به مجوز قدیمی **CC BY-SA 2.1 Japan** اشاره می‌کند. در بسته مورد استفاده، شرایط انتشار فعلی مبنای انتساب قرار گرفته‌اند.

### ۲. اطلس مرجع بدن انسان — اندام‌های سه‌بعدی بدن زن، نسخه united female v1.10

این مجموعه توسط **HuBMAP / Cyberinfrastructure for Network Science Center، دانشگاه ایندیانا** ارائه شده و مجوز آن **CC BY 4.0** است.

**منبع:** https://cdn.humanatlas.io/digital-objects/ref-organ/united-female/v1.10/

از این مجموعه برای اندام‌های اختصاصی بدن زن استفاده شده است؛ از جمله بافت غده‌ای پستان، رحم، تخمدان‌ها، لوله‌های فالوپ و واژن.

### ۳. MakeHuman — مدل بدن زن

مش سطحی پایه `hm08`، تنظیمات فرم بدن زن و اسکلت‌بندی و وزن‌دهی پیش‌فرض از پروژه **MakeHuman** با مجوز **CC0 1.0** گرفته شده‌اند.

**منبع:** https://github.com/makehumancommunity/makehuman

این داده‌ها برای سطح پوست و فرم خارجی بدن زن استفاده شده‌اند. ذکر منبع طبق CC0 الزامی نیست، اما برای شفافیت آورده شده است.

## چه تغییراتی روی مدل‌ها انجام شده است؟

مدل‌ها در فرایند پردازش پروژه اصلی (`pipeline/`) به شکل زیر آماده شده‌اند:

- **مدل مرد:** حدود ۲۲۰۰ مش از BodyParts3D بر اساس رابطه بخش و کل در اصطلاح‌نامه آناتومی FMA و نام‌های انگلیسی، در قالب **۱۲۸ ساختار نام‌گذاری‌شده** دسته‌بندی شدند. حفره‌ها، موها و تعدادی از رباط‌های بسیار کوچک حذف شدند. سپس قطعات هر ساختار ادغام و با `meshoptimizer` سبک‌سازی شدند؛ تعداد مثلث‌ها از حدود **۶٫۴ میلیون به ۱ میلیون** کاهش یافت. واحدها از میلی‌متر به متر و محور عمودی از Z به Y تبدیل شدند و داده‌ها با `EXT_meshopt_compression` فشرده شدند.
- **نقاط تعاملی مفصل‌ها:** موقعیت مفصل‌های شانه، آرنج، مچ، لگن، زانو و قوزک پا از انتهای استخوان‌های مجاور محاسبه و در فهرست مدل ذخیره شده است؛ این نقاط، مش سه‌بعدی مستقل نیستند.
- **مدل زن:** یک مدل میانگین از بدن زن جوان در MakeHuman ساخته و در وضعیت آناتومیک نسبتاً آزاد، مشابه مدل مرد، قرار داده شد. سپس ساختارهای BodyParts3D با روش تغییر شکل `thin-plate spline` و با استفاده از حدود **۶۰۰ نقطه مرجع متناظر** با آن تطبیق داده شدند. ساختارهای اختصاصی مرد حذف و اندام‌های اختصاصی زن از اطلس HRA اضافه شدند. این اندام‌ها نیز استخراج، سبک‌سازی و فشرده شدند.

---

**یادداشت:** این فایل برای شفافیت درباره منابع و مجوزهای مدل‌های سه‌بعدی است. مدل‌ها برای آموزش و نمایش آناتومی استفاده می‌شوند و جایگزین بررسی یا تشخیص پزشکی نیستند.
